Alternatywne i wspomagające metody komunikacyjne

Coraz większą grupę uczniów naszego ośrodka stanowią dzieci, które z jakiś powodów nie są w stanie komunikować się tradycyjną droga – mową dźwiękową. Dlatego potrzebują innego rozwiązania, aby móc przekazać światu to, co większość ludzi przekazuje za pomocą języka mówionego. Tym rozwiązaniem jest komunikacja alternatywna lub wspomagająca.

Komunikacja alternatywna – „ znajduje zastosowanie, gdy osoba porozumiewa się bezpośrednio – twarzą w twarz – inaczej niż za pomocą mowy…”

Komunikacja wspomagająca – „oznacza komunikację uzupełniającą lub wspierającą. Słowo „wspomagająca” podkreśla fakt, że interwencja z wykorzystaniem alternatywnych środków komunikacji ma dwojaki cel: wzmacniać i uzupełniać mowę oraz gwarantować zastępczy sposób porozumiewania się, gdy osoba nie zaczyna mówić.”

(źródło: S. Tetzchner i H. Martinsen, Wprowadzenie do wspomagających i alternatywnych sposobów porozumiewania się, Stowarzyszenie „Mówić bez słów”, Warszawa 2002, s. 7.)

Obecnie na świecie na określenie tego rodzaju komunikacji stosuje się skrót AAC od angielskich słów Augmentative and Alternative Communication.

Komunikację alternatywną możemy podzielić na komunikację wspomaganą (która wykorzystuje znaki już istniejące, czyli wszelkiego rodzaju tablice komunikacyjne, syntetyzatory mowy ale także wszelkiego rodzaju obrazków i znaków) i komunikację niewspomaganą ( gdzie osoba niejako sama produkuje znaki, np. znaki języka migowego).

Duża grupa docelowa i jej bardzo duże zróżnicowanie sprawiło, że mimo, iż komunikacja alternatywna jest tematem stosunkowo nowym, mamy już do czynienia z wieloma jej rodzajami. Różne potrzeby osób z zaburzeniami językowymi spowodowały tworzenie coraz to nowych, ulepszonych systemów komunikacji i pomocy komunikacyjnych. Do podstawowych i najbardziej znanych obecnie systemów komunikacji alternatywnej i wspomagającej należą:

–          – system komunikacji obrazkowej,

–          Pictogram Communication Symbols (PCS) – system komunikacji obrazkowej,

–          Blissymbolics – system pisma logograficznego,

–          Język migowy – system znaków manualnych,

–          Alfabet palcowy tzw. daktylografia – system znaków manualnych,

–          Makaton – system komunikacji obrazkowo – gestowej,

–          Fonogesty – wsparcie gestem mowy mówionej,

–          Tablice literowe tzw. komunikacja ułatwiona

–          Aladin – system obrazkowy,

–          System Braille’a ( system komunikacji dla osób niewidomych)

W naszym ośrodku stosowane są następujące metody:

–         Piktogramy

 

–          Pictogram Communication Symbols (PCS)

 

–          Alfabet palcowy tzw. daktylografia

 

–          Makaton

 

–          komunikacja z wykorzystaniem edytora tekstu i klawiatur dostosowanych do możliwości uczniów